SGL lezing Bianca Harms en Joris Galama - ''Waarom we weten wat goed is, maar toch anders doen''
18 juni
We weten inmiddels heel goed wat de klimaatuitdagingen zijn. We kennen de cijfers, de scenario’s en de oproepen tot duurzamer gedrag. Toch blijven we massaal niet-duurzaam gedrag vertonen. Sterker nog: in veel gevallen is niet-duurzaam gedrag nog altijd statusverhogend, zoals vliegen naar zonnige vakantiebestemmingen. Daarbij zien we dat zelfs mensen die zichzelf als duurzaam beschouwen, zich lang niet altijd duurzaam gedragen.
In deze Studium Generale-lezing staan we stil bij die paradox, vanuit een systeemperspectief. Ons gedrag staat namelijk niet op zichzelf, maar is ingebed in een groter systeem van normen, infrastructuren, economische prikkels en culturele beelden. Waarom vinden we het bijvoorbeeld volkomen onacceptabel als iemand een batterij op straat gooit, maar nauwelijks vreemd als diezelfde persoon zonder nadenken het vliegtuig pakt? Wanneer verschuift binnen zo’n systeem de norm en wordt bepaald gedrag ineens maatschappelijk onacceptabel, zoals roken binnenshuis?
De…
We weten inmiddels heel goed wat de klimaatuitdagingen zijn. We kennen de cijfers, de scenario’s en de oproepen tot duurzamer gedrag. Toch blijven we massaal niet-duurzaam gedrag vertonen. Sterker nog: in veel gevallen is niet-duurzaam gedrag nog altijd statusverhogend, zoals vliegen naar zonnige vakantiebestemmingen. Daarbij zien we dat zelfs mensen die zichzelf als duurzaam beschouwen, zich lang niet altijd duurzaam gedragen.
In deze Studium Generale-lezing staan we stil bij die paradox, vanuit een systeemperspectief. Ons gedrag staat namelijk niet op zichzelf, maar is ingebed in een groter systeem van normen, infrastructuren, economische prikkels en culturele beelden. Waarom vinden we het bijvoorbeeld volkomen onacceptabel als iemand een batterij op straat gooit, maar nauwelijks vreemd als diezelfde persoon zonder nadenken het vliegtuig pakt? Wanneer verschuift binnen zo’n systeem de norm en wordt bepaald gedrag ineens maatschappelijk onacceptabel, zoals roken binnenshuis?
De lezing verkent ook hoe communicatie en media een sleutelrol spelen binnen dit systeem: in het normaliseren van gedrag, het versterken van status, maar ook in het doorbreken van vastgeroeste patronen.