Oneindige klankmogelijkheden door fagottist Bram van Sambeek

Fagottist Bram van Sambeek doet niet aan muzikale grenzen. Als enige fagottist die ooit de Nederlandse Muziekprijs ontving, heeft hij op de fagot een grensverleggende invloed. In concertprogramma Roots laat Van Sambeek horen waar hij en zijn instrument toe in staat zijn. We beleven deze oneindige klankmogelijkheden bij podium Pakhûs SOLO op vrijdagavond 30 oktober.

Van nieuwe composities en klassiek repertoire tot jazz, Arabische muziek en heavy metal: Bram van Sambeek waagt zich op indrukwekkende wijze aan elke stijl. Voor programma Roots kiest hij drie belangrijke recente composities, die hij koppelt aan gerelateerde muziekfragmenten uit het gevestigde klassieke repertoire.

De compositie Woodlands werd speciaal voor Van Sambeek geschreven door de Finse componist Sebastian Fagerlund. De componist werd betoverd door het spectaculaire, virtuoze en tegelijkertijd verfijnde spel van de fagottist. Woodlands is als een mystiek woud waarbinnen muzikale elementen heen en weer bewegen. De elementen gaan interacties met elkaar aan, ondergaan veranderingen en ontwikkelen zich geleidelijk. We horen de diepe kleur van de fagot, meerstemmigheid in boventonen en prachtige vibrato’s. De elementen bewegen naar een hoge klankwereld toe, waar heden en verleden uiteindelijk naast elkaar bestaan.

Het meer verstilde werk Pieskãrieni van de Letse componist Pēteris Vasks betekent ‘aanrakingen’ en werd oorspronkelijk geschreven voor hobo. Van Sambeek maakte de bewerking voor fagot afgelopen zomer tijdens het Stiftfestival in samenspraak met de componist, ter ere van diens 80e verjaardag. Vasks’ werk is diepgeworteld in de natuur en ademt mystieke diepgang. Voor Vasks is muziek meer dan alleen een kunstvorm - muziek is noodzaak. Een vorm van verzet tegen geweld, verlies en ontmenselijking.

In Monologue for bassoon van Isang Yun toont Van Sambeek letterlijk zijn lange adem. In Yuns Hauptton-techniek wordt gebruik gemaakt van extreem lang aangehouden basistonen die continue veranderen in klankkleur, dynamiek en vibrato. Yun imiteert met de fagot de klank van traditionele Koreaanse blaasinstrumenten die voor een ononderbroken ademstroom en constante klankontwikkeling zorgen. Het stuk vraagt enorm veel virtuositeit van de uitvoerder, vanwege de afwisseling met intensieve snelle passages en extreme sprongen zonder natuurlijke adempauzes. Circulaire ademhaling is essentieel.

Bram van Sambeek was jarenlang solofagottist van het Rotterdams Philharmonisch Orkest en gast solo fagottist bij het London Symphony Orchestra tot hij besloot zich te richten op solospel en kamermuziek. Hij is veelgevraagd solist in binnen- en buitenland en er werden meerdere concerto’s speciaal voor hem geschreven. Van Sambeek is een muzikale duizendpoot: van een Bach solo album voor BIS Records tot een rockalbum met ORBI (the Oscillating Revenge of the Background Instruments), het ensemble dat hij zelf oprichtte.

Het concert duurt een uur en heeft geen pauze. Inclusief een kopje koffie/thee vooraf en een glaasje na.

Programmeur Beate Loonstra: “Het werd bij Pakhûs SOLO hoog tijd om de fagot weer eens van dichtbij te beluisteren! Het motto voor onze soloconcerten dit seizoen is ‘Klankkleur bekennen’. Aan Bram van Sambeek hebben we daarin, op z’n zachtst gezegd, een hele goeie. Brams gecombineerde beheersing van frasering, toonkleur en fysieke uitdaging maken hem tot een uitzonderlijk verfijnd musicus. Wat hij doet op de fagot is ongeëvenaard.”